Vandaag start Stoptober. Vier weken lang zetten mensen in heel Nederland zich in om te stoppen met roken. Voor mondhygiënisten is dit een goed moment om roken en vapen bespreekbaar te maken. Juist bij jongvolwassenen en jongeren is aandacht voor een gezonde mond belangrijk.
Roken en vapen kunnen gevolgen hebben voor de mondgezondheid. Als mondhygiënist zie je patiënten regelmatig en is er vaak een natuurlijk moment om het onderwerp aan te kaarten. Dat hoeft geen uitgebreid gesprek te zijn. Een open vraag, een positief stopadvies en het aanbieden van hulp kunnen al een eerste stap zijn.
Met de campagne Nee tegen vapen = ja gezondere mond vraagt NVM-mondhygiënisten dit jaar extra aandacht voor de gevolgen van vapen voor de mondgezondheid.
Roken en vapen blijven aandacht vragen
Hoewel het percentage rokers onder volwassenen in Nederland daalt, blijft het gebruik van tabak en e-sigaretten een aandachtspunt. Volgens de Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor rookte in 2025 17,8% van de Nederlandse bevolking van 18 jaar en ouder weleens. Onder jongvolwassenen van 18 tot en met 24 jaar gebruikte 8,1% in 2025 regelmatig een e-sigaret.
Ook onder jongeren komt vapen voor. Uit het HBSC-onderzoek 2025 blijkt dat 21,5% van de scholieren van 12 tot en met 16 jaar weleens een vape heeft gebruikt. Ter vergelijking: 16,6% heeft weleens gerookt.
Deze cijfers laten zien waarom het belangrijk is om roken en vapen bespreekbaar te maken, ook bij jonge patiënten.
Bron: CBS, RIVM en Trimbos-instituut, Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor 2025 en HBSC 2025.
Vapen en een gezonde mond
Veel jongeren denken dat vapen onschuldig is. Toch kan het gebruik van e-sigaretten gevolgen hebben voor de mondgezondheid, waaronder irritatie en een droge mond. Ook kunnen stoffen in vapevloeistoffen en nicotine invloed hebben op het tandvlees en de mondweefsels.
Steeds meer jongeren komen al op jonge leeftijd in aanraking met vapes, bijvoorbeeld uit nieuwsgierigheid of door groepsdruk. Daarom is het belangrijk om tijdig het gesprek aan te gaan.
Als mondhygiënist zie je patiënten regelmatig en kun je signalen herkennen en uitleg geven over de mogelijke gevolgen van vapen voor tanden, tandvlees en mondgezondheid.
Op de campagnepagina van NVM-mondhygiënisten vind je meer informatie, tips om het gesprek met jongeren te voeren en advies voor een gezonde mond.
Lees meer: Nee tegen vapen = ja een gezondere mond
Drie praktische handvatten voor de mondzorgpraktijk
Stoptober biedt mondhygiënisten een laagdrempelige aanleiding om stoppen met roken en vapen bespreekbaar te maken. Met deze drie handvatten kun je direct aan de slag.
Vraag tijdens een consult, intake of controle bijvoorbeeld:
Een open en niet-veroordelende vraag helpt om het gesprek op gang te brengen. Geef patiënten de ruimte om zelf te vertellen over hun gebruik en eventuele behoefte aan ondersteuning.
Wil een patiënt stoppen? Spreek je steun uit en wijs op de mogelijkheden voor begeleiding.
De gratis Stoptober-app kan patiënten ondersteunen tijdens hun stoppoging. Ook kun je verwijzen naar professionele begeleiding bij stoppen met roken.
Het Trimbos-instituut biedt hiervoor onder meer Very Brief Advice Plus (VBA+). Dit korte stopadvies bestaat uit het vragen naar rookgedrag, het geven van een positief stopadvies en het bespreken van professionele begeleiding.
Meer informatie over stoppen met roken en ondersteuning is te vinden via Ikstopnu.nl.
Laat zien dat jouw praktijk stoppen met roken en vapen ondersteunt. Hang bijvoorbeeld een Stoptober-poster en/of de campagne-posters van NVM-mondhygiënisten op in de wachtkamer, spreekkamer of bij de ingang.
Gebruik ook materialen van de campagne van NVM-mondhygiënisten om aandacht te vragen voor de gevolgen van vapen voor de mondgezondheid. Zo maak je het onderwerp zichtbaar en nodig je patiënten uit om vragen te stellen. Zo kan je bijvoorbeeld de explainer video afspelen in jouw praktijk: https://www.youtube.com/watch?v=pYuBdfTaEnI
Via Stoptober.nl vind je meer informatie over de campagne en de beschikbare promotiematerialen.
Extra aandacht voor jongvolwassenen
NVM-mondhygiënisten vraagt mondhygiënisten dit jaar specifiek aandacht te geven aan jongvolwassenen. De cijfers laten zien dat roken en vapen toenemen in deze leeftijdsgroep.
Juist bij jongeren en jongvolwassenen kan een gesprek over de mondgezondheid een natuurlijk aanknopingspunt zijn. Leg uit welke gevolgen roken en vapen kunnen hebben en geef praktische adviezen om de mond gezond te houden.
Een gesprek hoeft niet belerend te zijn. Een open vraag, een kort advies en het aanbieden van hulp kunnen voldoende zijn om iemand aan het denken te zetten.
Ook ouders kunnen een belangrijke rol spelen. Op de campagnepagina van NVM-mondhygiënisten staan tips om thuis het gesprek over vapen te voeren, met speciale aandacht voor jongeren van 11 tot 14 jaar.
Meer informatie en tips vind je op mondhygienisten.nl/een-gezonde-mond.
Loes Velthoven-Verlinden, voorzitter van NVM-mondhygiënisten: “Mondhygiënisten zien dagelijks hoe belangrijk een gezonde mond is. Daarom willen we ook het gesprek over roken en vapen niet uit de weg gaan. Zeker bij jongeren is het belangrijk om op tijd bewustwording te creëren. Met een open gesprek, zonder oordeel, kunnen we jongeren helpen om gezonde keuzes te maken. Stoptober is een mooi moment om daar samen extra aandacht aan te geven. Want nee tegen vapen is ja tegen een gezondere mond. ”
Wie organiseert Stoptober?
Stoptober is een initiatief van KWF, Hartstichting, Longfonds (samenwerkend in de stichting Gezondheidsfondsen voor Rookvrij), het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), het Trimbos-instituut en GGD GHOR Nederland.
Samen bouwen we aan een Nederland waarin niemand meer begint met roken en/of vapen en stoppen vanzelfsprekend wordt gesteund.
Stoppen met roken is een topprestatie. Dat verdient alle support!
Doe mee met Stoptober en maak stoppen met roken en vapen bespreekbaar in jouw mondzorgpraktijk.
NVM-mondhygiënisten
Postbus 1166
3430 BD Nieuwegein
T 030-657 10 13
E bureau@mondhygienisten.nl
