Terugblik ICO-groepen in 2021 en 2022

Elk jaar vragen we ICO-groepen een jaarplan en vervolgens een jaarverslag te schrijven. We delen graag een samenvatting van de steekproef van de jaarplannen en -verslagen van de ICO-groepen over 2021 – 2022 met jullie.

Uitkomsten steekproef

Het aantal ICO-groepen is de afgelopen jaren afgenomen van 121 (in 2020), naar 115 (in 2021), naar 112 (in 2022). Er zijn in 2021-2022 vijf nieuwe ICO-groepen gestart, dus zijn er twaalf groepen opgeheven. Een samenvatting uit de steekproef van de jaarverslagen van de ICO- groepen over het jaar 2021 laat het volgende zien. Van de 115 ICO-groepen die we aan het eind van 2021 hadden, heeft 79% (N=91) het jaarverslag volgens het NVM-format ingevuld en ingestuurd. Verder heeft 78% (N=90) het jaarplan volgens format ingevuld en vóór 1 april opgestuurd naar NVM-mondhygiënisten. Van deze 90 ICO-groepen die het jaarplan tijdig hebben ingeleverd, hebben 32 groepen ook de presentielijst meteen meegestuurd. Dit betekent dat een groot deel van de ICO-groepen de presentielijst niet structureel, na iedere drie bijeenkomsten, mailt naar het NVM-bureau voor verwerking van de KRM-punten

Net als voorgaande jaren is er voor de evaluatie van de jaarverslagen en -plannen een steekproef getrokken (N=25). De ICO-groepen kwamen in 2021 gemiddeld zeven maal per jaar bijeen (met een variatie tussen de drie en acht bijeenkomsten per jaar). Vorig jaar was dit gemiddeld zes bijeenkomsten.

Er werden op jaarbasis gemiddeld zeven onderwerpen behandeld. Verder varieert het aantal tussen drie en dertien onderwerpen per jaar. In 2021 werden gemiddeld per ICO-groep drie sprekers uitgenodigd (dit varieert van geen enkele spreker tot zes sprekers per jaar).

Ook is er bekeken welke methoden voornamelijk werden toegepast in de ICO-bijeenkomsten. Per methode staat genoteerd door hoeveel groepen deze is gebruikt in de bijeenkomsten: casuïstiek (56%), intervisie (24%), brainstorm/ en prioriteiten zitting (48%), werken met richtlijnen (32%), recente inzichten (64%), kwaliteitscriteria vanuit patiëntenperspectief (4%) en kort verbetertraject (8%).

Daarnaast hebben ICO-groepen de volgende methoden/activiteiten toegepast: eigen presentaties, volgen van lezingen en webinars, opstellen jaarplan/jaarverslag en verdieping in wetenschappelijke artikelen, spel patiëntveiligheid, PASSIEprijs en diverse sprekers. De modules Diabetes, Medicatie en Jeugd zijn door twaalf ICO-groepen doorlopen.

Dit jaar was er één ICO-groep die geen enkele methodiek heeft gebruikt tijdens de bijeenkomsten. Verder waren er dit jaar vijf groepen die tijdens de ICO-bijeenkomsten slechts één soort methodiek hebben toegepast. Vorig jaar waren dit zeven ICO-groepen.

De overige groepen hebben twee tot zes verschillende methodieken toegepast. Gemiddeld hebben de groepen drie verschillende methoden toegepast. De ICO-commissie vindt het fijn om terug te zien dat er gebruikt wordt gemaakt van de verschillende kwaliteitsbevorderende methodieken. Bekijk het overzicht van methodieken.

Behandelde onderwerpen in 2021

AB bij parodontale behandeling, ADD, ADHD, afwijkingen slijmvlies, Airflow, angstige patiënten, antibiotica, antistolling, applicatie medicamenten, autisme, BIG, Bio2 dental, bloedverdunners, Blue M, camera en privacy, cannabis, casuïstiek, Colgate, consultatiebureau samenwerking, Corona leidraad, COVID-19, Curaprox, Dentaid, dental oordoppen, diabetes mellitus, diagnostische middelen en klinische parameters, doorstarten ICO met nieuwe begeleider, Fluxion, fysiotherapeut orofaciale, GBT van EMS, gebruik en verkrijgbaarheid producten, gehoorschade, genezende werking van het lichaam, GUM producten, halitose, Hu-friedy, implantaten, indeling behandeling, instrumenten, KVP, kweken en AB, legionella, logopedie, microplastics in tandpasta, module Diabetes, module Jeugd, module Medicatie, mondademhaling, mondafwijkingen, mondbranden, mondfoto’s, mondgewoonten, mondgezondheid bij verstandelijke beperking, mondhygiëneproducten, mondonderzoek, mondspoelmiddelen, mondzorg jeugd, motiverende gespreksvoering, nascholingen, nazorg implantaten, oilpulling, overleg met kaakchirurgen, oncologie, Optragate, Oral-B, paro-classificatie, parodontale micro-organismen en luchtwegaandoeningen, paro-protocol, PPS, Passieprijs projectplan, peri-implantitis, poetsinstructie, PPS, PPS en zorgplan, project Gewoon Gaaf, protocollen mucositis en peri-implantitis, RDA-waarde tandpasta en polijstpasta, reiniging methodes, relatie corona en parodontitis, relatie voeding en mondgezondheid, reuma, richtlijn cariës preventie bij jeugdigen, richtlijn sterilisatie strips, roken, röntgen, röntgendiagnostiek, slaapapneu, social media, Sonicare, spel patiënt veiligheid, superfoods, vaccineren, vegan dieet en mondgezondheid, vernieuwde inzichten wat betreft ragers, visitatie, waterfloss, Waterpik, wetenschappelijke artikelen, xerostomie en hyposalie, Yakult en zwangerschap en parodontale aandoeningen.

Deze onderwerpen zijn toegevoegd aan de onderwerpenlijst.

Reflectie vanuit de ICO-deelnemers

In de verslagen is terug te lezen dat de meeste groepen redelijk op weg zijn. Het is de meeste groepen gelukt om online de bijeenkomsten voort te zetten. Er zijn veel positieve reacties binnengekomen op de handleiding ‘Online samenwerken’.

De bijeenkomsten kregen door het online format een iets andere invulling en er werd aangegeven dat daardoor soms de diepgang werd gemist.

Er wordt regelmatig genoemd dat de sfeer binnen de ICO-groepen erg goed is. Men vindt het belangrijk om na de coronacrisis weer fysiek contact te hebben met elkaar.

De meeste groepen hebben een mooie balans gevonden tussen online en fysieke bijeenkomsten. Ook vindt men het fijn dat elke ICO-groep vanuit NVM-mondhygiënisten de ruimte krijgt om zelf een keuze te maken over online of fysiek vergaderen.

Reflectie vanuit de ICO-begeleiders

Een begeleider geeft aan dat het voorbereiden voor een online bijeenkomst extra tijd heeft gekost. Ook geven enkele begeleiders aan dat het delegeren van taken nog lastig is, maar dat daar aan gewerkt wordt.

De PDCA-cyclus wordt door ongeveer de helft van de ICO-groepen goed toegepast. Enkele groepen geven aan dat de toepassing hiervan lastig is en dat eraan gewerkt wordt om dit beter in te zetten.

Er werd door meerdere begeleiders aangegeven dat de handleiding ‘Online vergaderen’ erg goed is ontvangen door de groep. Hierdoor werd het makkelijker om de omschakeling naar online vergaderen te maken in de tijd van lockdown. Verder werd er genoemd dat het fijn is om te weten dat er bij de ICO-commissie gevraagd kan worden om hulp, indien nodig.

Genoemde verbeterpunten

Het online vergaderen verder eigen maken, meer delegeren als begeleider, strakkere planning, betere voorbereiding, meer aandacht voor PDCA-cyclus.

Geconcludeerd kan worden dat enkele ICO-groepen dit jaar nog hinder hebben ondervonden door het online vergaderen. Gelukkig gaf de online handleiding ‘Online vergaderen’ goede handvatten om hiermee verder te kunnen.

Tips vanuit de ICO-commissie

• Etentjes hoeven niet genoemd te worden op het jaarplan.
• Het gezamenlijk volgen van webinars wordt niet gezien als invulling voor bijeenkomsten.
• Gastsprekers kunnen een waardevolle aanvulling geven aan een ICO-bijeenkomst, maar het is niet de bedoeling dat deze vorm van informatiewinning de overhand neemt in het jaarplan.
• ICO doe je samen! De afgelopen jaren is er een verschuiving opgetreden van een ICO-begeleider die veel regelde naar een ICO-groep die de taken samen oppakt. Dit maakt de samenwerking een stuk prettiger. Bekijk de ICO-voorwaarden.
• Intervisie is weinig als methode ingezet. Toch is dit een methode die zeer waardevol kan zijn om je collega’s om raad te vragen bij een lastige casus. Bekijk het overzicht van de verschillende methoden.
• Tijdens het online vergaderen is de methode brainstorm best lastig, maar de ICO-commissie heeft een document opgesteld met tips over hoe dit vereenvoudigd kan worden.
• Op deze website is een document te vinden met daarin alle kwaliteitsbevorderende methoden en waarvoor je deze kunt gebruiken. Dit overzicht kan een handig hulpmiddel zijn om je jaarplan invulling te geven.
• Probeer weer naar de standaard van zes tot acht bijeenkomsten terug te gaan, met een minimale eis van zes bijeenkomsten.
• De PDCA (Plan-Do-Check-Act kwaliteitscyclus) mag nog meer aandacht krijgen! Door dit stappenplan toe te passen werk je met veel structuur binnen je groep. Ook borg je met deze stappen de kwaliteitsverbetering.