Oproep tot Behoud van Zelfstandige Bevoegdheid voor Mondhygiënisten: Stop het Stopzetten van het Experiment

NVM-mondhygiënisten heeft een brief gestuurd aan de leden van de Tweede Kamer om haar teleurstelling te uiten over het voornemen van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) om het Experiment Tijdelijke Zelfstandige Bevoegdheid Mondhygiënisten stop te zetten. In de brief pleit de organisatie voor het behoud van de zelfstandige bevoegdheden van mondhygiënisten, met als argument dat het experiment heeft bewezen dat deze bevoegdheden bijdragen aan efficiëntere mondzorg en tevreden patiënten, terwijl administratieve lasten en inefficiënties worden verminderd.

Utrecht, 6 december 2024

Geachte leden van de Tweede Kamer,

Tot onze teleurstelling heeft de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport het voornemen het Experiment Tijdelijke Zelfstandige Bevoegdheid Mondhygiënisten stop te zetten. Hierdoor dreigt de schaarste aan mondhygiënisten en tandartsen alleen maar meer toe te nemen. Beëindiging van het experiment zal resulteren in inefficiëntie in de mondzorgketen en een toename van nog meer administratieve lasten. Er wordt voorbij gegaan aan 25 jaar aan investeringen in beleid en opleidingen.

Daar waar grote delen van de zorg ontlast worden door taakherschikking, zoals praktijkondersteuners bij huisartsen verpleegkundig specialisten en physician assistants bij medisch specialisten, ziet men daar in de mondzorg vooralsnog van af. NVM-mondhygiënisten roept op om mondhygiënisten in te zetten waarvoor zij worden opgeleid. Het onderzoek van Maastricht UMC+ heeft aangetoond dat mondhygiënisten deze zelfstandige bevoegdheid uitstekend aan kunnen. Voor de mondzorg is deze stap absoluut noodzakelijk.

Onderzoek positief over Experiment

Zoals hiervoor aangegeven heeft Maastricht UMC+ een positief advies uitgebracht over het experiment. Het onderzoek toont overtuigend aan dat mondhygiënisten bekwaam zijn om zelfstandig kleine gaatjes te boren, te verdoven en röntgenfoto’s te nemen, bij een gelijkblijvende kwaliteit. Patiënten blijken uitermate tevreden en tijdens het experiment is er geen sprake geweest van klachten of tuchtzaken. Toch besluit VWS totaal onverwacht een streep door het experiment te zetten, vanwege gebrek aan doelmatigheid. Deze conclusie komt niet overeen met de strekking van het rapport.

De onderzoekers van het rapport hebben hier inmiddels een brief over gestuurd. Uit het eindrapport blijkt ondubbelzinnig dat geregistreerd-mondhygiënisten bekwaam en bevoegd zijn in het toedienen van lokale anesthesie en het toepassen van ioniserende straling. ‘Uw besluit zal leiden tot een verlies van een doelmatige inzet van zorg en gaat voorbij aan de bewezen waarde van de zelfstandige bevoegdheden van geregistreerd-mondhygiënisten’.

De motivatie van het Ministerie van VWS is dat niet is aangetoond dat het Experiment doelmatig is. Het eindrapport concludeert echter dat ‘zorgprocessen met betrekking tot het injecteren van infiltratieanesthesie en toepassen van ioniserende straling efficiënter worden ingericht’, en dat betekent dus dat de doelmatigheid gegarandeerd is bij gelijkblijvende kwaliteit. Het voorgenomen besluit van VWS zal leiden tot enorm hogere administratieve lasten in de mondzorg en veel meer rompslomp bij patiënt en zorgverleners.

Meer rompslomp voor zorgverleners en patiënten

Door mondhygiënisten geen zelfstandige bevoegdheid toe te kennen en het experiment per 1 juli aanstaande te stoppen keren geregistreerd-mondhygiënisten terug naar de oude situatie, waarbij zij per patiënt, per handeling een administratieve handeling moeten verrichten (het op schrift krijgen van de opdracht van de tandarts). Geeft een patiënt aan graag verdoving te willen, dan dient behandeling uitgesteld te worden omdat eerst de opdracht moet worden verkregen. Opvallend is dat VWS op geen enkele wijze spreekt over de toename van administratieve lasten voor de mondhygiënist en tandarts die resulteren in inefficiëntie voor de patiënt en tijdverlies. Dit terwijl wordt gestreefd naar vermindering van regeldruk in de eerste lijn. Het voorgenomen besluit van VWS zal leiden tot enorm hogere administratieve lasten in de mondzorg en veel meer rompslomp bij patiënt en zorgverleners. Een van de argumenten van de Minister om het experiment te beëindigen is dat wordt verwacht dat de administratieve last voor mondhygiënisten verhoogd wordt door de vijfjaarlijkse herregistratie in het BIG-register. Echter, we weten dat herregistratie bij tandartsen in het minst gunstige geval maximaal 13 uur per vijf jaar kost. Dit tegenover een toename van gemiddeld 600 uur administratieve last per mondhygiënist per vijf jaar door een dagelijkse toename van administratie bij een negatief besluit. Tijd die veel beter aan de patiënt kan besteed worden.

De komende tien jaar neemt de uitstroom van tandartsen, vanwege vergrijzing, sterk toe. In de adviezen van het Capaciteitsorgaan wordt daarom al deels rekening gehouden met de taakherschikking van tandartsen naar mondhygiënisten. Het Capaciteitsorgaan gaat ook uit van een stijgende behoefte aan preventieve mondzorg verleend door mondhygiënisten. Dit komt door de toegenomen behoefte aan preventieve mondzorg voor kwetsbare doelgroepen zoals kinderen uit lage SES-wijken, ouderen en mensen met een andere culturele of migratieachtergrond.

Graag lichten wij als NVM-Mondhygiënisten onze oproep toe en wij hopen u ervan te kunnen overtuigen dat dit besluit een halt moet worden toegeroepen. We zien dat er inmiddels een motie is voorgesteld op 27 november 2024 is die uitstekend ons standpunt weergeeft, zie Motie van de leden Rikkers-Oosterkamp en Tielen.

Hoogachtend,

Loes Velthoven-Verlinden,

Voorzitter NVM-mondhygiënisten