maandag 12 april 2021

Corona: GGD-testen, snel- en zelftesten en testen op antistoffen

Er zijn steeds meer verschillende soorten testen beschikbaar om te ontdekken of er sprake is van een besmetting met corona. Welke test gebruikt wordt of geschikt is, verschilt per situatie.

Testen die de overheid gebruikt

Dit zijn de testen die de GGD op dit moment inzet:

De PCR-test

De PCR-test toont specifiek stukjes genetisch materiaal van het nieuwe coronavirus aan. Het is de meest gebruikte en meest betrouwbare test. Met een wattenstaafje wordt een uitstrijk genomen uit de neus en keel. Dit gaat naar een laboratorium. De PCR-test heeft een hoge testgevoeligheid. Dat betekent dat de PCR-test het virus ook oppikt bij iemand die nog weinig virus of weinig virus meer bij zich draagt.

Deze test wordt het meest ingezet in de teststraten. De PCR-test is heel nauwkeurig, maar kost meer tijd dan een sneltest.

 

De LAMP-test

De LAMP-test is net als de PCR-test een vorm van testen waarbij stukjes genetisch materiaal worden gekopieerd of vermenigvuldigd om het virus aan te tonen. De manier waarop dat bij de LAMP-test wordt gedaan is volledig anders dan bij de PCR. Deze test is sneller dan de PCR-test. Voor de LAMP-test zijn andere apparaten en stoffen nodig dan voor PCR-testen, zodat ze elkaar in dit opzicht bij eventuele schaarste aanvullen en niet beconcurreren.

Deze test is net zo nauwkeurig als een PCR-test, maar je hebt de uitslag sneller.

 

De antigeen-sneltest

De antigeentest toont antigenen van SARS-CoV-2 aan in neus- en/of keelslijm. Als je het virus bij je draagt, laat de antigeentest dat snel zien; meestal een kwartier na het opbrengen van het monster op de testcasette. De test is ook buiten het laboratorium te gebruiken.

De antigeentest is minder gevoelig dan de PCR-test. Vooral als er weinig virusdeeltjes aanwezig zijn is de antigeentest vaak negatief. Helemaal in het begin van de infectie zijn er nog weinig virusdeeltjes, dan kan iemand daarna alsnog positief worden. Later in de infectie neemt het aantal virusdeeltjes weer af, dan is iemand ook niet besmettelijk meer. Dan krijgt iemand mogelijk ten onrechte een negatieve testuitslag, terwijl de persoon wel COVID-19 kan hebben (gehad).

Deze sneltest geeft heel snel een uitslag. De test is minder gevoelig dan de andere testen. Daarom kan het soms nodig zijn de uitslag te bevestigen met een andere test. De antigeen-sneltest is ook te gebruiken als zelftest.

In een paar situaties is opnieuw testen met een andere soort test nodig. Bij de volgende mensen moet een negatieve uitslag van een antigeentest  bevestigd worden met een LAMP-test of PCR-test:

  • zorgpersoneel;
  • mensen die ernstig ziek zijn en zich melden bij de huisarts of spoedeisende hulp;
  • kwetsbare mensen die in een instelling wonen.

 

De ademtest

De PCR-test en de antigeentest zijn testen die men al heel lang in de medische laboratoria gebruikt voor het vaststellen van andere ziekten. Bij de zogenaamde ademtest of blaastest wordt uitgeademde lucht onderzocht op moleculen die erop wijzen dat je besmet bent met het virus. Een ademtest kan een besmetting uitsluiten, maar niet aantonen. Een ‘positieve’ ademtest moet daarom altijd met een andere test bevestigd worden, zoals de PCR, LAMP of een antigeentest.

Een ademtest is snel en gebruiksvriendelijk, maar deze kan vooral goed aantonen dat er géén sprake is van een coronabesmetting. Is er geen negatieve uitslag? Dan volgt er daarna een andere test om te bepalen of iemand corona heeft.

 

Zelftesten

Een zelftest is een test die iemand zelf thuis kan afnemen om erachter te komen of diegene corona heeft. Zelftesten zijn bedoeld voor mensen zonder klachten, als aanvulling waarmee anders onopgemerkte besmettingen opgespoord kunnen worden. Zelftesten zijn niet bedoeld voor:

  • mensen met klachten
  • mensen die contact hadden met iemand met corona
  • mensen die terugkeren uit een hoog risicogebied

Zelftesten zijn minder betrouwbaar dan een PCR of antigeentest die door een professional wordt afgenomen. Onderzoek naar zelftesten laat zien dat, mits de zelftest juist wordt afgenomen,  de betrouwbaarheid tussen de 58% en 78% ligt.  Er is dus een gerede kans dat iemand een negatieve testuitslag krijgt terwijl die persoon wél besmet is met SARS-CoV 2 en het virus mogelijk op anderen kan overdragen. Een positieve zelftestuitslag moet altijd bevestigd worden met een professioneel afgenomen PCR of antigeentest bij de GGD.

Let op: Zelftesten zijn niet bedoeld om te testen bij klachten. Zelftesten zijn bedoeld als extra zekerheid, voor mensen die geen klachten hebben. Als je klachten hebt, moet je je altijd laten testen bij de GGD.

 

Seriologische testen

Er zijn commerciële partijen die serologische testen aanbieden. Die tonen aan of je het virus hebt gehad, door je bloed te onderzoeken op antistoffen. De overheid gebruikt alleen serologische tests om te onderzoeken of de bevolking afweer opbouwt tegen het virus. Maar een serologische test is niet geschikt om vast te stellen of je op dit moment corona hebt. De aanmaak van antistoffen gebeurt namelijk pas laat na een besmetting. Dus met een serologische test kan niet ontdekt worden of iemand op dit moment corona heeft en besmettelijk is.

 

Standpunt coronatesten Mondzorgalliantie

Voor alle onderdelen geldt dat de Mondzorgalliantie de richtlijnen van de overheid volgt.

NVM-mondhygiënisten
Postbus 1166
3430 BD Nieuwegein
T 030-657 10 13
E bureau@mondhygienisten.nl